- Katılım
- 4 Şub 2022
- Mesajlar
- 13,641
- Beğeni
- 12,733
Phaselis [ΦΑΣΕΛΗΣ] Antik Kenti - ΦAΣHΛITΩN
Phaselis [ΦΑΣΕΛΗΣ], MÖ 691/0'da Rodos'taki [Rhodes] Lindoslu yerleşimciler tarafından günümüz Antalya-Kemer ilçesine bağlı Tekirova bölgesinde kurulmuştur. Aynı yıl, Rodoslu büyük denizciler Sicilya adasında Gela antik kentini kurarak nüfuzlarını Yunan dünyasına yaymıştır. Bir Dor şehri ve aslında Likya'daki tek tamamen Yunan şehri olan Phaselis, dil ve kültür açısından çevredeki tüm komşularından farklıydı. Barış içinde var olmuş gibi görünse de, erken tarihi hakkında çok az şey bilinmektedir. Ancak Perslerin Plataea'daki yenilgisinden sonra şehir, MÖ 469 civarında Delian Birliği'ne katılmak zorunda kaldı ve bu noktada şehir çevre duvarlarıyla güçlendirilmiştir.
Phaselis, Pamfilya Körfezi'nde bulunan Likya'nın bir sahil kentidir; bu nedenle bazıları onun Pamfilya'ya ait bir şehir olduğunu söyler [Pliny, Natural History 5.36 - Stephanus V - Dionys. Per. 855]. Şehir, bir burun üzerinde yer alan ve Kilikya'dan Rodos'a yelken açanlar için göze çarpan bir Dor [Heredot, 2.178] kolonisiydi [Liv. 37.23 - Cicero, In Verrem, 2.4]. Arkasında aynı adı taşıyan bir dağ yükseliyordu, muhtemelen başka yerlerde ΤΑ ΣΟΛΥΜΑ [Stadiasmus Maris Magni204 - Strabon XIV, 666] olarak adlandırılan dağla aynıydı; ve çevresinde bir göl ve Zirve Dağı ile Pamfilya kıyı şeridi arasında uzanan bir dağ geçidi vardı. Phaselis'in üç limanı vardı ve diğer Likya şehirlerinin siyasi konfederasyonuna ait olmamasına rağmen, kendi başına bağımsız bir devlet kurarak yüksek bir refah seviyesine ulaştı. Thucydides [2.69, 8.88, 89; Polybius, 30.9] tarafından Atinalıların Fenike ve Kilikya ile olan ticaretinde önemli bir yer olarak bahsedilir. Daha sonraki bir dönemde korsanların meskeni haline gelen şehir, Servilius Isauricus tarafından saldırıya uğrayıp ele geçirilmiştir [Cicero, In Verrem, 4.1.0]. Bu felaketin ardından onarılmış olsa da, eski ihtişamına asla kavuşamadı. Marcus Annaeus Lucanus Pompey'in Pharsalus'tan kaçarken ziyaret ettiği sırada Phaselis'in neredeyse ıssız olduğunu anlatır [8.249]. Athenaeus'a göre [XIV, 688] şehir gül parfümü üretimiyle ünlüydü ve Nikander [Athen, 683] antik kentin güllerini över. Eski çağlarda yaygın olan görüşe göre, bir tür hafif yelkenli tekne olan phaseli [ΦΑΣΗΛΟΙ], Phaselis'te icat edilmişti ve bu nedenle şehrin tüm sikkelerinde bu tür bir teknenin resmi yer alıyordu. Pausanias [3.3.6], Aşil'in mızrağının Phaselis'teki Athena tapınağında sergilendiğini bildirir. Hierocles'te [683] yerin adı Phasydes olarak bozulmuştur; ve Konsil Kararları, buranın bir piskoposluk merkezi olduğunu göstermektedir. Ayrıca Phaselis'in, önemli bir trajik şair ve hatip olan Theodektes'in doğum yeri olduğu da belirtilir.
Phaselis, MÖ 550 civarında Lidya-Miletos standardına göre antik sikke darb etmeye başlamıştır. Phaselis antik kentinin gümüş antik sikkelerinin, Lidya'da antik sikkenin kullanılmaya başlanmasından birkaç on yıl sonra başladığı ve Küçük Asya'da darb edilen tüm gümüş antik sikkeler arasında en erken olmasa da en eskisi olduğu unutulmamalıdır. Efsaneye göre kolonistler Phaselis'e geldiklerinde karşılaştıkları çobana uzlaşma bedeli olarak kurutulmuş balık verirler. Çoban, kurutulmuş balıkları alarak oturmalarına izin verir. Bu nedenle ucuz fiyata satılan anlamına gelen Phaselis balığı anlamında bir deyim vardır.
İki limanı ayıran bir kıstak üzerinde yer alan kent, Doğu Likya'nın en önemli liman kenti olmuş ancak hiçbir zaman Likya Birliği'ne ait olmamıştır [Str.667]. Antik kentin zenginliği, Yunanistan'ı Suriye, Filistin ve Mısır'a bağlayan deniz yolu üzerindeki stratejik ve ayrıcalıklı konumundan [kalıntıları Antalya, Türkiye'de Tekirova'nın kuzeyinde bulunmaktadır] kaynaklanmaktadır. Ancak buranın sakinleri Herodot'a inanırsak sakinlerinin düzenli olarak uyguladığı bir faaliyet olan korsanlıkla antik kentin zenginliği artmıştır. Antik kent sikkelerinin her iki yüzünde de gemi pruvalarının tasvir edildiği dikkate alınırsa bu makul bir gerçek olabilir.
İlk olarak Persler tarafından ele geçirilen şehir, daha sonra MÖ 469/468'de Atinalı Kimon'un saldırısına uğramış ve Delian Konfederasyonu'na dahil edilmiştir. MÖ 330 dolaylarında Büyük İskender tarafından kurtarılan antik kent daha sonra Ptolemaiosların, 197'den itibaren Seleukosların ve 190'da Rodosluların egemenliği altına girmiştir. MÖ 4. yüzyıla ait antik sikkeler, bu ilgi çekici konunun da kanıtladığı gibi, ağır bir deniz temasına sahiptir. Phaselis [ΦΑΣΕΛΗΣ] 150 yılında Likya konfederasyonuna katılmış, MS 43 yılında Roma İmparatorluğu'na bağlanmıştır. .
Antik kente ait Stater kategorisinde olan antik sikkelerin ön yüzlerinde domuz şeklinde kadırga pruvası veya pruva tasvirleri arka tiplerde pruva ve ΦΑΣ/PHAS veya Φ lejantları, farklı tip antik sikkelerin ön yüzlerinde Apollon tasvirleri, arka tiplerde lir ve ΦAΣHΛI/PHASELI lejantı görülmektedir. Antik kentte darb edilmiş Tetradrahmi kategorisinde olan antik sikkelerin ön yüzlerinde aslan derisi başlığı ile Herakles, arka tiplerde tahtta oturan asa ve kartal tutan Zeus ile Φ lejantları görülmektedir.
