- Katılım
- 4 Şub 2022
- Mesajlar
- 13,658
- Beğeni
- 12,733
Teos [ΤΕΩΣ] Antik Kenti - THIΩN - THIMINNIΩN
Teos ilk olarak MÖ 9. yüzyılda Orchomenos'tan [Minyanlılar] gelen kolonistler tarafından İzmir Seferihisar ilçesine bağlı olan Sığacık köyü bölgesinde kurulmuş, daha sonra Boeotia'nın diğer bölgelerinden gelen yerleşimciler, Atinalılar ve İyonyalılar tarafından takip edilmiştir ve antik kent kısa sürede önemli bir kültürel ve ekonomik merkez haline gelmiştir. İki mükemmel liman arasındaki olağanüstü konumu nedeniyle Teos, Büyük Kyros'un Lidya ve İyonya'yı işgal ettiği MÖ altıncı yüzyılın ortalarına kadar Ege ve Doğu Akdeniz boyunca güçlü ticari ilişkilere sahip gelişen bir limandı. Şehir, şarap, zeytinyağı ve diğer tarım ürünleri üretiminin yanı sıra antik Yunan ticaret ağına katılımıyla ünlüydü. Teos [ΤΕΩΣ] antik kenti Kuzey İyon’un başkenti konumundaydı.
Antik kentin kurucusu Dionysos’un oğlu Athames olarak bilinmektedir. Fetih ve köleleştirilme korkusuyla Teos sakinleri denizaşırı ülkelere, Trakya'da yeni kurulan Abdera ve Kimmer Boğazı'nın Asya yakasındaki Phanagoria kolonilerine kaçmıştır. Ancak, Teos, MÖ 545'teki Pers fethinden kısa bir süre sonra Abdera tarafından yeniden kurulmuştur. Bu yeniden kuruluş, mevcut herhangi bir literatürde açıkça kanıtlanmasa da, Strabon, Abdera'daki bazı kolonicilerin daha sonra Teos'a geri döndüğünü belirterek yeniden kuruluş hipotezini desteklemektedir ve şehrin kısa bir süre sonra İyonya isyanına 17 gemiyle katkıda bulunması ayrıca Teian'ların MÖ 494'teki talihsiz Lade savaşında büyük Sakız donanmasının yanındaki hattın merkezinde bulunması nedeniyle bu oldukça akla yatkındır.
Antik kent aynı zamanda MÖ 582 civarında Teos'ta doğmuş, erotik şiirleriyle tanınan Yunan şair Anakreon'un [ΑΝΑΚΡΕΩΝ] doğum yeri ve tarihçi Hekateos'un, sofist Protagoras'ın, şair Scythinus'un, coğrafyacı Andron'un ve Aristoteles'in eserlerinin koruyucusu Apellikon'un doğduğu yerdir. Anakreon [ΑΝΑΚΡΕΩΝ], 545 dolaylarında Perslerin tehdidi altında olan Teos antik kentini terk etmiş ve daha sonra Trakya'da bulunan Abdera antik kentinin kurulmasına yardım etmiştir. Daha sonra Anakreon[ΑΝΑΚΡΕΩΝ] Samos'un zalim Polykrates'inin saray şairi oldu. Anakreon'un [ΑΝΑΚΡΕΩΝ] ölümü üzerine Atina'daki Akropolis'e bir heykel dikilmiştir.
Antik kent tarihi boyunca çok sayıda istila ve işgale maruz kalmıştır. MÖ 5. yüzyılda Pers İmparatorluğu'nun eline geçen şehir, daha sonra Büyük İskender ve haleflerinin kontrolüne geçmiştir. MÖ 2. yüzyılda Roma İmparatorluğu'nun bir parçası oldu ve MS 2. yüzyıldaki düşüşüne kadar Roma kontrolünde kalmıştır. Teos [ΤΕΩΣ] antik kenti aynı zamanda bir dönem İyon şehrinden huzursuzluk yarattıkları ileri sürülerek kovulan sanatçılara kapılarını açmış ve tarihte ilk kez sanatçılar birliği’nin kurulduğu bir antik kent olmuştur. Antik kentte darb edilen sikkelerin ön yüzlerinde Griffon tasvirleri arka yüzlerde kantharos tasvirleri ve yine sikke arka yüzlerde quadratum incusum [dörtgen oyuklar] ve Lir tasvirleri yoğun olarak kullanılmıştır. Griffon, uzak kuzeydeki Arimaspi topraklarındaki ve uzak Hindistan'daki altın yataklarını koruyan efsanevi bir canavardı. Griffon, Teos ve Abdera antik kentlerinin rozetidir.
MÖ 541'de Pers boyunduruğundan ve köleleştirilme korkusuyla kaçan Teos vatandaşları, Trakya bölgesinde Abdera antik kentini kurmuştur. Abdera, memleketlerinin [Teos] rozeti olan Griffonu şehrin rozeti olarak kullanmıştır. Tek fark, griffon Abdera'da sola bakar, Teos sikkelerinde ise sağa bakar [bkz. altta Abdera antik kentine ait örnek sikke].
Teos'ta tapınılan tüm tanrılar arasında Dionysos her şeyden üstün tutuluyordu; Teos'un efsanevi kurucusu ve koruyucusuydu ve şehir ile tanrısı arasındaki ilişki öyleydi ki, MÖ 3. yüzyılın sonunda şehir ve toprakları Seleukos Kralı III. Antiochos tarafından Dionysos için kutsal ve dokunulmaz ilan edilmiş ayrıca şehri haraçtan muaf tuttmuştur.
Dionysos'un yeni şarabı kutladığı bir festival olan Anthesteria, MÖ 5. yüzyılın başlarında Teos'taki başlıca dinsel etkinliklerden biriydi ve MÖ 4. yüzyıldan itibaren tanrı, kentin antik sikkelerinde görünmeye başlar. MÖ 2. yüzyılda şehir, Dionysos festivalini genişleterek ve ünlü Dionysos Sanatçıları Derneği'ni Teos'a davet ederek daha geniş bir bölgesel ilgi çekmeyi başarmıştır. MÖ 279/8'den beri profesyonel bir aktör loncası olan Dionysos Sanatçıları, klasik ve Helenistik dönemlerde Yunan dünyasındaki festivallere ve yarışmalara katılan ve pan-Helenik seyahat özgürlüğünün ve düşmanca eylemlerden muafiyetin tadını çıkaran Dionysos'a adanmış müzisyenler, aktörler ve diğer sanatçılardı. Atina, Peloponnesos ve Küçük Asya'da üç kurumsal organ veya bölüm halinde örgütlenen ikincisi, yaklaşık 207/6'dan ikinci yüzyıla kadar Teos'ta bulunuyordu.
Dionysos Sanatçıları Derneği, muhtemelen Teos'ta, tek bir örneğin kaldığı bir sikke basımı yapmıştır ki bu, bir meslek loncası adına darb edilmiş bilinen tek antik sikkedir; ziyaret eden ileri gelenler için bir ödül veya hediye olarak tasarlanmış olabilir. Aşağıda paylaşmış olduğumuz antik sikkenin arka yüzün Teos tapınağı bölgesinde durduğunu çıkarabileceğimiz bir Dionysos heykelini tasvir etmektedir.Tapınağın kendisi antik dünyadaki en büyük Dionysos Tapınağı'ydı ve Yunan dünyasında İyon mimarisinin en iyi örneği olarak kabul ediliyordu; bu ünlü monopteral tapınak Romalı yazar ve mimar Vitruvius tarafından Prieneli mimar Hermogenes'e atfedilmiştir [De architectura 1.0.12].
Tapınağın içinde durmasını beklediğimiz heykel hakkında hiçbir şey kaydedilmemiştir; bu nedenle paylaşmış olduğumuz mevcut örnek antik sikkenin tapınağın hayatta kalan tek tasvirini temsil etmesi mümkündür. Vitruvius tapınağı Hermogenes'e atfetmekte haklıysa, söz konusu inşaat MÖ üçüncü yüzyılın sonu ile ikinci yüzyılın başında gerçekleşmiş olmalı ki bu dönem kesinlikle türün doğalcı kontraposto kompozisyonuna uyacaktır. Her halükarda, Dionysos kültünün Teos için büyük önemine rağmen, bu darphaneden çıkan Dionysosçu sikkeler oldukça nadirdir ve paylaştığımız örnek sikke, Teos sikkelerine hoş bir katkı sunmaktadır.