Octavianus Sikkelerinde Oğlak Burcu

Bu sitedeki tasarım ve tüm içerikler Agesilaos Antik Sikkeler Nümizmatik tarafından hazırlanmaktadır. Kaynak gösterilmeden site içeriğinin izinsiz olarak kısmen veya tümüyle kopyalanması/paylaşılması/değiştirilmesi Fikir Ve Sanat Eserleri Kanunu Madde 71 gereği yasak ve suçtur. Agesilaos Antik Sikkeler Nümizmatik içerik kullanım koşullarını ihlal ederek intihal suçu işleyenler hakkında TCK ve FSEK ilgili kanun ve yönetmeliklerine göre yasal işlem başlatılacağını bu alandan yazılı olarak beyan ederiz.

Octavianus Sikkelerinde Oğlak Burcu (Capricornus): Mitoloji, Astroloji ve Pax Augusta​


Bu sikke üzerinde yer alan ince ve anlam yüklü ikonografi, Octavianus'un kendisi hakkında önemli mesajlar vermektedir. Bunun en belirgin örneği, arka yüzdeki ana motif olarak Oğlak [Capricornus] figürünün tercih edilmesidir.

Balık kuyruğuna sahip bir keçi biçiminde tasvir edilen bu mitolojik yaratığın kökeni Mısır mitolojisine dayandırılmaktadır. Yaygın yorumlardan birine göre bu figür, canavar Typhon'un saldırısından kaçan Pan'ı temsil etmektedir. Anlatıya göre Pan, Typhon'dan kurtulmak için Nil Nehri'ne atlamış, ancak suyun altında kalan vücudunun yarısı balığa dönüşmüştür.

Bir diğer yoruma göre ise keçi, tanrı Zeus'u emzirerek büyüten Amalthea'dır. Efsaneye göre Rhea, oğlu Zeus'u babası Kronos tarafından yutulmaktan kurtarmış ve onu Amalthea'nın bakımına bırakmıştır. Amalthea'nın kırılan boynuzu daha sonra bereket boynuzuna [cornucopia] dönüşmüştür. İncelediğimiz sikke örneğinde bu bereket boynuzu, Oğlak figürünün sırtında taşınmaktadır. Bereket ve bolluğun sembolü olan bu unsur, geleneksel olarak zafer kazanmış komutanlara atfedilen defne çelengiyle birlikte kullanılmıştır. Böylece Augustus'un askerî zaferleri ve Roma dünyasını kendi yönetimi altında birleştirmesiyle sağlanan barış ve refah, yani Pax Augusta düşüncesine gönderme yapılmıştır.

Oğlak takımyıldızının Augustus için taşıdığı anlam ise tartışmalıdır. Bazı antik kaynaklar Oğlak burcunu onun doğum burcu olarak gösterirken, bazıları Augustus'un bu burç altında dünyaya gelmek üzere ana rahmine düştüğünü aktarır. İkinci yorum, Augustus'un resmî doğum tarihi olan 23-24 Eylül ile ilişkilendirilmektedir. Günümüzde döllenme ve doğumu birbirinden ayrı iki olay olarak değerlendirsek de Romalılar, ana rahmine düşme anından doğuma kadar geçen süreci kesintisiz bir bütün olarak kabul ediyorlardı. Bu anlayış, söz konusu farklılığın nedenini açıklıyor olabilir.

Tropikal Zodyak sistemine göre Güneş, aralık ayının sonlarından ocak ayının sonlarına kadar Oğlak burcundan geçer. Bu dönem, kış ortasına ve yılın en kısa gündüzüne karşılık gelir. Bu nedenle Oğlak burcu antik dönemde çoğu zaman uğursuz ve olumsuz bir işaret olarak değerlendirilmiştir. Nitekim MÖ 43 yılının ocak ayında Senato, Octavianus'a Imperium [komuta yetkisi] vermişti. Bu gelişme, dönemin astrolojik inanışlarına göre bazıları tarafından kötü bir alamet olarak yorumlanmış olabilir.

Bununla birlikte Octavianus, kendi burcuyla ilişkilendirilen bu sembolü açıkça olumlu bir anlam çerçevesinde kullanmayı tercih etmiştir. Oğlak figürü, kendisine Augustus unvanının verilmesinden sonra da sikke ikonografisinde önemli bir yer tutmaya devam etmiştir. Üstelik bu unvanın kendisine verildiği tarih olan MÖ 27 yılının 16 Ocak günü, Oğlak burcunun etkili olduğu döneme denk gelmektedir.

Böylece Oğlak figürü, Augustus'un kişisel astrolojik kimliğinin ötesine geçerek askerî zaferleri, ilahî himayeyi, bereketi ve Roma dünyasına getirdiği barışı simgeleyen güçlü bir imparatorluk sembolüne dönüşmüştür.

Bu sikke üzerinde yer alan ince ve anlam yüklü ikonografi, Octavianus'un kendisi hakkında önemli mesajlar vermektedir. Bunun en belirgin örneği, arka yüzdeki ana motif olarak Oğlak [Capricornus] figürünün tercih edilmesidir.
 
Geri